Loading: WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu

(PL&DS) - Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, bệnh sởi đang gia tăng mạnh mẽ trên toàn cầu trong ba tháng đầu năm 2019. Tổ chức này cảnh báo, số lượng người nhiễm sởi đang bùng phát ở quy mô mạnh nhất trong lịch sử nhân loại.

Pháp luật Việt Nam đưa tin, sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất thế giới. Bệnh sởi có thể gây mất thính lực, rối loạn chức năng não, đặc biệt là ở trẻ em, và thậm chí có thể gây tử vong đối với trẻ em suy dinh dưỡng và trẻ sơ sinh còn quá nhỏ chưa thể tiêm chủng.

Ở giai đoạn cuối là phát ban xuất hiện tuần tự từ cổ, mặt, ngực, thân, chân tay kèm theo sốt cao.

Bệnh dễ lây truyền qua không khí, qua tiếp xúc nước mũi, nước bọt người bệnh. Hiện không có điều trị đặc hiệu đối với bệnh này, do vậy tiêm phòng vắc xin là biện pháp tốt nhất cho trẻ em.

WHO cũng bày tỏ lo ngại cuộc chiến ngăn chặn sự lây lan của bệnh sởi đang bị thụt lùi trong bối cảnh số ca mắc phải căn bệnh này tăng mạnh mẽ. Trong ba tháng đầu năm 2019, WHO thu thập dữ liệu từ 170 quốc gia, ghi nhận được 112.163 ca nhiễm sởi trên toàn thế giới.

Trong khi đó cùng thời điểm này vào năm 2018, con số này chỉ là 28.123 ca ở 163 quốc gia. Song WHO lưu ý rằng dữ liệu này mới chỉ là tạm thời và vẫn chưa đầy đủ, bởi ước tính trong 10 ca bị nhiễm trên toàn cầu chỉ có một ca được báo cáo với cơ quan này, nên con số thật sự còn lớn hơn rất nhiều.

Thoạt đầu, bệnh sởi nghe có vẻ không mấy nguy hiểm, nhưng đôi khi có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm nhiễm trùng phổi và não, dễ dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Theo thống kê, trong năm 2018, khoảng 136.000 người đã tử vong vì căn bệnh này. Trước đó, năm 2017, bệnh đã gây ra gần 110.000 ca tử vong.

Theo WHO, những đợt bùng phát bệnh sởi lớn đang xảy ra ở nhiều quốc gia, trên khắp các khu vực. Trong đó, khu vực châu Phi tăng tới 700%, châu Mỹ tăng 60%, châu Âu tăng 300%, Trung Đông tăng 100%, Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương tăng 40%.

 

fh

Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Ở châu Phi, chỉ riêng tại Madagascar, từ tháng 10/2018 - 3/2019, đã có gần 67.000 ca mắc bệnh sởi và hơn 920 trường hợp tử vong. Theo WHO, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em ở Madagascar là 47%, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng và tử vong do nhiễm sởi. Hiện chỉ có 22/26 triệu người dân Madagascar được tiêm phòng sởi.

Tại Nhật Bản, từng được WHO tuyên bố xóa sổ bệnh sởi, tuy nhiên hơn 200 ca nhiễm sởi được ghi nhận kể từ đầu năm. Đứng đầu tỷ lệ mắc bệnh sởi tại châu Âu là Ukraine, với hơn 72 ngàn trường hợp. Giới chức Ukraine xác định nguyên nhân dịch sởi bùng phát là do quá trình tiêm phòng bị ngắt quãng trong thời gian dài. Giới chuyên gia y tế cũng nêu lên thực trạng khá phổ biến ở nước này là nhiều bậc cha mẹ từ chối tiêm vắc xin cho trẻ do không tin tưởng vắc xin và bác sĩ.

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), số ca mắc sởi ở Mỹ đã tăng vọt với 90 trường hợp mới được báo cáo chỉ trong một tuần. CDC cho biết, một trong những nguyên nhân là do những người không được tiêm phòng hoặc chưa được kiểm tra đến từ những nước có virus sởi đang lưu hành, hoặc người sống ở Mỹ đến một nơi có bệnh sởi và bị nhiễm bệnh. Nguyên nhân thứ hai làm gia tăng số lượng người mắc bệnh sởi là việc không tiêm vắc xin phòng ngừa.

Một nguyên nhân khác khiến số người mắc bệnh sởi tại Mỹ tăng mạnh là do sự nhận thức không đầy đủ của một số bác sĩ. “Do sự thành công của việc tiêm phòng vắc xin sởi, nên nhiều bác sĩ chưa bao giờ gặp bệnh nhân mắc sởi và không nhận ra những dấu hiệu của bệnh này khi khám chữa cho bệnh nhân”, một chuyên gia nói.

Cùng với WHO, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cũng lên tiếng báo động dịch sởi bùng phát ngày càng đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng trẻ em. Bà Henrietta Fore, Giám đốc điều hành UNICEF đã lên tiếng kêu gọi chính phủ các nước, các chuyên gia y tế, cộng đồng thế giới…hỗ trợ cung cấp vắc xin cho các nước thu nhập thấp, đồng thời phải có lập trường mạnh mẽ hơn chống lại thông tin sai lệch về việc tiêm chủng sởi trên toàn cầu.

WHO cũng nhận định xu hướng mắc sởi gia tăng đang diễn ra ở cấp độ toàn cầu, không chỉ ở các nước thu nhập thấp mà tại cả các quốc giàu có, nơi tỷ lệ tiêm vắc xin thường cao, song tỷ lệ người mắc sởi cũng gia tăng.

Nguyên nhân chủ yếu do quan điểm sai lệch về việc tiêm vắc xin và thái độ chủ quan về hệ miễn dịch của mình. Thậm chí có nơi còn nổi lên phong trào “nói không với vắc xin”, vì xuất phát từ thông tin “tiêm vắc xin ngăn ngừa sởi có thể bị mắc bệnh tự kỷ”. Còn tại các nước đang phát triển, do hệ thống y tế hoạt động kém hiệu quả nên tỷ lệ được tiêm vắc xin phòng sởi thấp.

Bà Katherine O’Brien, Giám đốc phụ trách về miễn dịch, tiêm chủng và sinh học của WHO nhận định, thế giới đang đi ngược lại những nỗ lực phòng tránh sởi vì phong trào tẩy chay vắc xin. Việc thụt lùi không phải do không có công cụ phòng tránh mà là do thất bại trong chiến dịch vận động tiêm chủng. Theo bà O’Brien, dịch sởi dù xảy ra ở một khu vực nhỏ cũng đem đến nguy cơ lớn, bởi virus cũng như các mầm bệnh khác dễ dàng vượt qua mọi biên giới.

Bệnh sởi phát triển mạnh ở Việt Nam

Theo VietQ.vn, vào thời điểm đầu tháng 3/2019, Bộ trưởng Bộ Y tế đã có Chỉ thị về tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh sởi.

Theo Chỉ thị này, Bộ Y tế nhận định bệnh sởi đã gia tăng mạnh ở Việt Nam từ tháng 10/2018.

Theo đánh giá của Bộ Y tế, ở nước ta đã có 59/63 tỉnh, thành phố ghi nhận các trường hợp mắc sởi rải rác, chủ yếu ở trẻ em dưới 10 tuổi nhưng cũng ghi nhận nhiều trường hợp mắc sởi ở người lớn. Trong số các trường hợp mắc sởi có đến 98,7% có tiền sử chưa tiêm vắc xin sởi hoặc không rõ tiền sử tiêm vắc xin sởi. Các trường hợp mắc tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố vùng sâu, vùng xa nơi có tỷ lệ tiêm chủng vắc xin sởi thấp và những đô thị có dân số di biến động lớn nên có nguy cơ cao bùng phát dịch.

hhk

Bệnh sởi trên thế giới tăng cao. Ảnh: ST

Phòng tránh bệnh sởi, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các nội dung sau:

1. Chủ động đưa con em từ 9 tháng tuổi chưa tiêm vắc xin sởi hoặc từ 18 tháng tuổi chưa tiêm đủ 2 mũi vắc xin sởi đến trạm y tế xã, phường để tiêm vắc xin phòng sởi.

2. Khi phát hiện có các dấu hiệu sốt, ho, chảy nước mũi, phát ban cần sớm đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để kịp thời khám, điều trị phòng các biến chứng và diễn biến nặng của bệnh sởi, hạn chế đưa trẻ tới các bệnh viện lớn nhằm tránh tình trạng lây nhiễm sởi từ bệnh viện.

3. Trường hợp mắc sởi nhẹ được cho cách ly tại nhà, trẻ cần phải nghỉ học, không tham gia các hoạt động tập thể và đến những nơi tập trung đông người ít nhất 7 ngày kể từ ngày phát ban sởi để tránh lây lan ra trường học và những người xung quanh.

4. Bệnh sởi rất dễ lây, không cho trẻ đến gần, tiếp xúc với các trẻ nghi mắc sởi. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng khi chăm sóc trẻ và đảm bảo các biện pháp về tăng cường dinh dưỡng cho trẻ.

5. Người lớn chưa tiêm vắc xin sởi cần chủ động đi tiêm vắc xin sởi (vắc xin sởi, MR, MMR) tại các cơ sở y tế để tránh bị mắc sởi.

Theo Kim Anh (tổng hợp) - PL&DS